Παγκόσμια Ημέρα της Μητέρας την Κυριακή 8 Μαϊου, όμως, οι σημερινές μητέρες κάθε άλλο παρά… γιορτάζουμε τις διάφορες ενοχές που συνοδεύουν τον -έτσι κι αλλιώς- δύσκολο ρόλο μας.
Κάθε γυναίκα που γίνεται μητέρα, αισθάνεται ότι ξεκινά ένα ταξίδι προς… το άγνωστο· μια περιπέτεια με ανυπέρβλητες δυσκολίες, εμπόδια, μυστικά. Πρόκειται για μια διαδρομή την οποία οφείλει ν’ ακολουθήσει μέχρι το τέλος -με τη διαφορά ότι… δεν υπάρχει τέλος- βασιζόμενη στο ένστικτό της, στις γνώσεις που προσπαθεί ν’ αποκτήσει μέσα από σχετικά βιβλία και άρθρα, στη βοήθεια που έχει (ή δεν έχει) από το σύντροφό της, στα προσωπικά της βιώματα και στο δικό της μοντέλο συμπεριφοράς. Στη διάρκειά της, είναι φυσικό να αγχωθεί, να νευριάσει, να μπερδευτεί και, εκατοντάδες φορές, να αισθανθεί ενοχές και ν’ αναρωτηθεί αν είναι «καλή» ή «κακή» μαμά, υπερβολικά «χαλαρή» ή «πνιγηρή», «τέλεια» ή απλά… σωστή.
Ενοχή 1η: «Η μαμά μου τα κατάφερνε καλύτερα…»
Μύθος & Πραγματικότητα: Δίχως άλλο, η μαμά μας ένιωθε σιγουριά γιατί, σύμφωνα με τα δεδομένα της εποχής, αρκούσε να μας περιβάλλει με τρυφερότητα και να μας εξασφαλίζει τα απαραίτητα αγαθά. Οι προσδοκίες όμως άλλαξαν κι έτσι εμείς έχουμε εγκλωβιστεί σ’ έναν κυκεώνα από αμφιβολίες, «πρέπει» και «μη»! «Αν δεν κάνουμε κάτι να σταματήσουμε τους ανεξέλεγκτους φόβους μας, τελικά θα μας ακινητοποιήσουν •κι αυτό συμβαίνει επειδή αρχίζουμε να χάνουμε την αυτοπεποίθησή μας ως γονείς», υπογραμμίζει ο Rob Parsons, συγγραφέας των βιβλίων «Η μητέρα των εξήντα λεπτών» και «Ο πατέρας των εξήντα λεπτών» (εκδόσεις Αλκυών). «Αυτό που μας σκοτώνει», συνεχίζει ο Dr Parsons, «είναι όταν καταλήγουμε να πιστεύουμε ότι θα μπορούσαμε ν’ αντιμετωπίσουμε όποιο πρόβλημα προκύπτει, αν ήμασταν πιο “σωστοί” •ξεχνώντας ότι, σε καμία περίπτωση, δεν υπάρχει “μαγική συνταγή”. Απλά, καθώς περνούν τα χρόνια, είμαστε υποχρεωμένοι να προσαρμόζουμε τις “λύσεις” που χρησιμοποιούμε στην πραγματικότητα και να τις διαπραγματευόμαστε από την αρχή.»
Ενοχή 2η: «Η φίλη μου έπραξε πιο λογικά, επιλέγοντας να “μείνει” μόνο μητέρα και νοικοκυρά…»
Μύθος & Πραγματικότητα: Με τη διαφορά ότι κι εκείνη βασανίζεται από τύψεις, επειδή δε συνεισφέρει στο οικογενειακό εισόδημα κι επειδή, σε σύγκριση με τις εργαζόμενες φίλες της, αισθάνεται ότι υστερεί. «Γιατί δεν μπορείτε ν’ αποφασίσετε τι είναι σωστό για εσάς και την οικογένειά σας -είτε πρόκειται για το θηλασμό, είτε για την επιστροφή στη δουλειά, είτε για την απόφαση να αποκτήσετε ή όχι ακόμα ένα παιδί- και να το εφαρμόσετε χωρίς ν’ ανησυχείτε τόσο πολύ;», αναρωτιέται ο Rob Parsons, εξηγώντας ότι «η απάντηση βρίσκεται στο “δέσιμο” της μητρότητας με την ενοχή!» Ας μην έχουμε, βέβαια, την ψευδαίσθηση ότι η ισορροπία ανάμεσα στο σπίτι, την καριέρα και την κοινωνική ζωή είναι ζήτημα οργάνωσης •κάθε μέρα έχει μόλις 24 ώρες! Ας ρίξουμε, λοιπόν, το βάρος όχι μόνο στην ποσότητα αλλά και στην ποιότητα του χρόνου που αφιερώνουμε σ’ ένα παιδί.
Ενοχή 3η: «Μακάρι να είχα τη δύναμη να εφαρμόζω όσα λένε οι ειδικοί…»
Μύθος και πραγματικότητα: Στις μέρες μας, που οι κίνδυνοι έχουν αυξηθεί, ψυχολόγοι, παιδαγωγοί και, γενικότερα, «γκουρού» σε θέματα ανατροφής, έχουν σίγουρα να μας διδάξουν πολλά για το πώς μπορούμε να μεγαλώσουμε σωστά ένα παιδί. Το πρόβλημα, όμως, προκύπτει όταν υπερεκτιμούμε τις απόψεις τους και θεωρούμε «αλάνθαστη» κάθε επιστημονική διδαχή. «Πάνω απ’ όλα, πρέπει να θυμόμαστε ότι τα παιδιά είναι άνθρωποι, όχι μηχανές •βάσει αυτού, ν’ αποφασίζουμε τι θα μπορούσε να είναι αποτελεσματικό για το δικό μας παιδί», υπογραμμίζει και πάλι ο Rob Parsons, ενώ στο βιβλίο του «Ο πατέρας των εξήντα λεπτών» παραδέχεται ότι, «παρά τις διαλέξεις που συνεχώς δίνω, πιστέψτε με πως, ως μπαμπάς, απέχω πολύ από την… τελειότητα.»
Ενοχή 4η: «Έχω κάνει λάθη ανεπανόρθωτα!»
Μύθος & Πραγματικότητα: Πολλές από τις μητέρες που συμμετέχουν στα σεμινάρια του Dr Parsons δηλώνουν «αποτυχημένες» κι εύχονται να μπορούσαν να… γύριζαν πίσω το χρόνο για να είχαν μια «δεύτερη ευκαιρία» ως γονείς. «Τα πρώτα δείγματα ανυπακοής του παιδιού, γύρω στην ηλικία των 2-3 ετών, η άρνηση να δεχτεί εξ’ ορισμού το “καλό” και το “κακό”, γύρω στα 8 του χρόνια, και η ολοκληρωτική επανάσταση της εφηβείας που ακολουθεί, είναι αρκετά για να κάνουν μια μητέρα να ξανα-αισθανθεί ενοχή!», διευκρινίζει ο ίδιος, δίνοντας μας συγχρόνως μια πολύτιμη συμβουλή: «Σταματήστε να θεωρείτε τον εαυτό σας τη μοναδική υπεύθυνη για όλα τα κακά •ούτε όμως και για όλα τα καλά. Σταθείτε διακριτικά στο πλάι του παιδιού, φροντίστε να του λέτε καθημερινά “σ’ αγαπώ”, μάθετε ν’ ακούτε ό,τι έχει να σας πει και θυμηθείτε: ο μόνος “αλάνθαστος” τρόπος διαπαιδαγώγησης είναι η πλήρης αποδοχή!»
Έτσι κι αλλιώς, το ζητούμενο δεν πρέπει να είναι να μεγαλώσουμε το μικρούλι μας «σωστά» αλλά…αποτελεσματικά!
Ποια είναι η διαφορά;
Η «σωστή» μητέρα…
…επιδιώκει να είναι «άψογη»· στόχο που, εκ των πραγμάτων, δεν μπορεί να πετύχει
…πιστεύει ότι γνωρίζει το παιδί της «απ’ έξω κι ανακατωτά»
…προσπαθεί να το ελέγξει, περιορίζοντας την ελευθερία του και υποδεικνύοντάς του «κανόνες» συμπεριφοράς
…όταν συνειδητοποιεί τα λάθη της, αισθάνεται ενοχές τις οποίες προσπαθεί να ξεπεράσει επωμιζόμενη το ρόλο της υπερπροστατευτικής, αφοσιωμένης μαμάς
…επισημαίνει συχνά τα αρνητικά στοιχεία στο χαρακτήρα του παιδιού αλλά και στο δικό της χαρακτήρα, πιστεύοντας ότι έτσι θα τα διορθώσει
…εστιάζει σχεδόν αποκλειστικά στο αποτέλεσμα
…κρίνει τον εαυτό της από σχετικά ασήμαντες λεπτομέρειες όπως, για παράδειγμα, από το αν θα ενδώσει στην παράκληση του παιδιού να κοιμηθούν μαζί
…θέτει όρια, τα οποία όμως «κρατά» ανάλογα με την υπομονή και την ψυχραιμία της
…όποτε στρεσάρεται, ζητά από το παιδί να συμπεριφερθεί καλύτερα για… να την ηρεμήσει
…χρησιμοποιεί το α’ πρόσωπο του πληθυντικού αριθμού όποτε αναφέρεται στο παιδί της λέγοντας, για παράδειγμα, «Σήμερα, είμαστε κακοδιάθετοι!»
Αντίθετα, η «αποτελεσματική» μητέρα…
...επιδιώκει να είναι «επαρκής»· στόχος απόλυτα εφικτός και… λογικός
…προσπαθεί να γνωρίσει το παιδί της, παρακολουθώντας προσεκτικά την ψυχοκινητική του ανάπτυξη, τις αλλαγές και ό,τι ιδιαίτερο το χαρακτηρίζει
…το επηρεάζει με έμμεσους τρόπους που βασίζονται κυρίως στα παραδείγματα που του δίνει
...όταν συνειδητοποιεί τα λάθη της, αισθάνεται μεν ενοχές, αλλά τις «χρησιμοποιεί» για ν’ ακολουθήσει νέα τακτική
…δίνει έμφαση στα θετικά στοιχεία του χαρακτήρα του παιδιού και του χαρακτήρα της
..εστιάζει στις προσπάθειες του
…εστιάζει, επίσης, στην καλλιέργεια θετικού συναισθηματικού κλίματος στην οικογένεια
…θέτει όρια από τα οποία παρεκκλίνει μόνο σε συγκεκριμένες περιστάσεις ή αν πρόκειται να φέρει καλύτερα αποτελέσματα
…όποτε στρεσάρεται, προσπαθεί να ηρεμήσει μόνη της, ανεξάρτητα από τη «φάση» στην οποία βρίσκεται το παιδί
…ξεχωρίζει πού «αρχίζει» και πού «τελειώνει» η ίδια και πού το παιδί της!
Με λίγα λόγια, η «σωστή» μητέρα παραμένει περισσότερο προσκολλημένη στους «τύπους», ενώ η αποτελεσματική μητέρα αναζητά την ουσία της μητρότητας: να μεγαλώσει ένα ευτυχισμένο πλάσμα και να νιώσει και η ίδια πιο ολοκληρωμένη ως γυναίκα ·αυτή τη μητέρα, λοιπόν, ο τελικός απολογισμός θα την απενοχοποιήσει!
Ελευθερία Κανακάκη
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου