Απόγευμα περασμένης Πέμπτης και η ουρά μπροστά στα ταμεία για την παράσταση, που επανενώνει τον βρετανό σκηνοθέτη Σαμ Μέντες με τον αμερικανό ηθοποιό Κέβιν Σπέισι μετά τα Οσκαρ τους για το «American Beauty», είναι μακριά. Ο οίστρος των εφήβων δεν οφείλεται μόνο στην αδημονία τους να δουν τον «Ριχάρδο Γ'» με έναν χολιγουντιανό σταρ. Απέναντι ακριβώς από το θεάτρο έχει στηθεί ένα πανηγύρι με ζωντανή λάτιν μουσική και οι ψυχροί Εγγλέζοι το έχουν ρίξει στο χορό.
Ηταν μια μέρα, που ο μύθος περί αγγλικού φλέγματος κατέπεσε θριαμβευτικά και δεύτερη φορά μπροστά στα μάτια μας. Στο τέλος της τρίωρης και κάτι παράστασης του «Ριχάρδου Γ'» οι θεατές έκαναν κάτι που, κατά γενική ομολογία, οι Βρετανοί καθόλου δεν συνηθίζουν. Μας το αναφέρει εντυπωσιασμένος λίγο αργότερα και ο ίδιος ο Σπέισι. Ορθιοι κάθε βράδυ επί ώρα χειροκροτούν, φωνάζουν, επευφημούν τον πρωταγωνιστή και καλλιτεχνικό διευθυντή του Ολντ Βικ. Αλλά και την ίδια την παράσταση κι ας μην έχει ακριβώς βρετανικό στιλ.
Ο τολμηρός Μέντες προχώρησε σε πολλές ιστορικές ανατροπές. Οχι μόνο επειδή έφερε το έργο σε πιο σύγχρονο περιβάλλον, με μοντέρνα κοστούμια. Αλλά επειδή αφαίρεσε από τον Ριχάρδο Γ' και όλους τους άλλους ήρωες τα βρετανικά βασιλικά χαρακτηριστικά, έσβησε τον εμφύλιο Πόλεμο των Ρόδων και τις διαμάχες δυναστειών και έβαλε στη θέση τους πολιτικά και δικτατορικά αρχέτυπα, που μπορούν να αναγνωριστούν σε όλα τα μήκη και πλάτη του κόσμου. Επιπλέον, σε μια Βρετανία που ζει την αποκαθήλωση του Μέρντοχ, του ανθρώπου που επί χρόνια χειραγωγούσε με τις εφημερίδες του κόμματα και κυβερνήσεις, το βίντεο με τον Ριχάρδο να προσεύχεται υποκριτικά εν μέσω δύο μοναχών σε ζωντανή σύνδεση με τον κόσμο και τον (μαύρο) Μπάκιγχαμ, που προσπαθεί δήθεν να τον πείσει να δεχτεί το στέμμα, λέει πολλά για τις σχέσεις μίντια και εξουσίας.
Ο ίδιος ο Ριχάρδος, που ο Μέντες διάλεξε να τονίσει καθ' υπερβολήν το παραμορφωμένο του σώμα, όταν πορεύεται με τη φαρδιά ερμίνα του προς το θρόνο, θυμίζει σίγουρα τον Καντάφι. Η τούμπα που τρώει εντείνει την αίσθηση γελοιότητας, κι ας μην την έχει προτείνει στο κείμενό του ο Σέξπιρ.
Δεν είναι η μόνη δημιουργική και ελεύθερη εικόνα που βγήκε από την κινηματογραφική ματιά του Μέντες. Μέσα στο σκηνικό του Τομ Πάιπερ, ένα δωμάτιο με πολλές κλειστές πόρτες, που κάποια στιγμή απομακρύνονται για να σχηματίσουν έναν διάδρομο, στο βάθος του οποίου θα στηθεί ο θρόνος του Ριχάρδου, φιλοξενείται μια γρήγορη, πολύ καθαρή και συνεκτική παράσταση. Η χρήση των βίντεο και των προβολών είναι συχνή. Ποτέ σαν τηλεοπτική αναμετάδοση του θριάμβου του βασιλιά Εδουάρδου, που ο Ριχάρδος παρακολουθεί σκασμένος, προετοιμάζοντας τα διαβολικά του σχέδια. Ποτέ με πιο ποιητικούς στόχους. Βαριά σύννεφα, για παράδειγμα, πλημμυρίζουν το χώρο στη σκηνή που οι απλοί υπήκοοι του Εδουάρδου, φορώντας κοστούμια και κρατημένοι από χειρολαβές τρένου, μαθαίνουν έντρομοι από τις εφημερίδες το θάνατό του. «Πολίτες», μας έχει προειδοποιήσει μια φωτεινή πινακίδα, που όπως πολλές άλλλες («Ελίζαμπεθ», «Κλάρενς») ενημερώνει τους θεατές για το τι θα επακολουθήσει.
Τι από όλα αυτά θα δούμε στην Επίδαυρο; Ο Ρίτσαρντ Κλέιτον, διευθυντής σκηνής της παραγωγής και υπεύθυνος για την οργάνωση της περιοδείας του «Ριχάρδου Γ'», μας διαβεβαιώνει: «Ο Σαμ πιστεύει ότι κάθε παράσταση πρέπει να σχεδιάζεται ειδικά για το θέατρο στο οποίο κάνει την πρεμιέρα της. Μόνο μετά αρχίζει και σκέφτεται πώς θα την προσαρμόσει στα άλλα μέρη. Αλλά στην Επίδαυρο, μείνετε ήσυχοι, θα κρατήσουμε τα πάντα. Απλώς, επειδή δεν μπορούμε να κρεμάσουμε στο αρχαίο θέατρο οθόνες, όλες οι προβολές θα γίνονται πάνω στους τοίχους του σκηνικού».
Αυτό το τελευταίο είναι ένα από τα τέσσερα διαφορετικά σκηνικά που έχουν ήδη γίνει για την παράσταση. Θα ταξιδεύουν με πλοίο από χώρα σε χώρα, για να προλαβαίνουν τις ημερομηνίες της περιοδείας. Στην Επίδαυρο το κλειστό δωμάτιο του Πάιπερ, για να μην χάσουν οι θεατές ούτε ένα μικρό μέρος της παράστασης, θα είναι απλώς μετωπικά στημένο προς το κοίλο.
Η πολυπληθής, μεικτή ομάδα (Αμερικανοί και Βρετανοί) που ασχολείται με τον «Ριχάρδο Γ'», μια παράσταση του Bridge Project, τα έχει όλα έτοιμα για την Επίδαυρο. Και δεν θα έρθουν μόνο οι 40 ηθοποιοί και τεχνικοί, που είναι άκρως απαραίτητοι. «Θα είμαστε 70», λέει γελώντας ο Ρίτσαρντ Κλέιτον. «Θα πάρουμε μαζί συγγενείς και φίλους». Μια φωτογραφία, άλλωστε, της Επιδαύρου φιγουράρει σε περίοπτη θέση στο πλούσιο αγγλικό πρόγραμμα.
Βένα Γεωργακοπούλου
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου